• Monday, Aug 03, 2020

Việt Nam: Hệ lụy của xu hướng đổ vốn ồ ạt làm khẩu trang y tế

Việt Nam: Hệ lụy của xu hướng đổ vốn ồ ạt làm khẩu trang y tế

Việt Nam vẫn đang là thị trường sản xuất và xuất khẩu khẩu trang đứng thứ ba khu vực, chỉ sau Đài Loan và Ấn Độ. Tuy nhiên, sản xuất khẩu trang y tế xuất sang Mỹ, châu Âu không dễ dàng về cả tiêu chuẩn lẫn thủ tục. Nhiều doanh nghiệp không chuyên đã thất bại nặng nề khi nhảy vào lĩnh vực này.

July 7 at 4:00 pm

Tình trạng đổ vốn ồ ạt vào sản xuất khẩu trang y tế trong khi chưa hiểu tường tận cách thức và các tiêu chuẩn riêng của những thị trường lớn như Mỹ, Pháp, Nhật và châu Âu đã khiến nhiều doanh nghiệp sống dở chết dở.

62DE91E8-7694-4CEE-9A8B-80B361D44764

Một công ty sản xuất khẩu trang y tế có nhiều sai phạm đã bị ngành chức năng xử phạt. Ảnh: TTXVN 

Sản xuất khẩu trang đạt chuẩn không đơn giản

Mặc dù là nước sản xuất và xuất khẩu khẩu trang y tế, khẩu trang chống bụi lớn nhất thế giới với khoảng 20.000 nhà sản xuất và phân phối, Trung Quốc vẫn liên tiếp bị trả hàng vì không đạt chất lượng. Giữa tháng 5 năm nay, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết đã dừng việc phân phối 10 triệu khẩu trang mua từ Trung Quốc cho các nước thành viên và Anh, sau khi một số nước phát hiện chất lượng nhiều lô khẩu trang không đạt chuẩn.

Sau việc 60 doanh nghiệp Trung Quốc bị cấm xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần rút ra bài học về chất lượng và sự chuyên nghiệp, tránh làm ăn kiểu chụp giật.

Tại Việt Nam, trong và sau dịch Covid-19, nhiều công ty sản xuất băng, dệt, hàng may mặc, thậm chí có những công ty "tay ngang" trước đây chỉ sản xuất thiết bị chiếu sáng hay thực phẩm, bánh kẹo cũng nhảy vào làm khẩu trang. Việc doanh nghiệp đua nhau nhảy vào lĩnh vực này đã làm gia tăng mối lo ngại về chất lượng khẩu trang vì hầu hết chưa được cấp phép để xuất khẩu sang thị trường châu Âu hoặc Mỹ.

Ông Đồng Quang Hải, CEO của Risen Food Việt Nam (công ty sản xuất bánh kẹo xuất khẩu sang thị trường Mỹ) cho biết, thời gian qua do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên việc kinh doanh của phía công ty bị ngưng trệ. Nhận thấy khả năng sản xuất của công ty đáp ứng nhu cầu thị trường khẩu trang y tế nên đã đầu tư vào máy móc thiết bị. Tuy nhiên, doanh nghiệp này cũng gặp không ít khó khăn. Máy móc mua từ Trung Quốc, nhưng do dịch Covid-19, nơi bán không thể cử kỹ sư sang Việt Nam để lắp ráp vận hành, lúc máy bị trục trặc cũng không có người sửa. “Nếu công ty không có kỹ sư mà phải thuê bên ngoài thì mỗi lần sửa phải trả công 20-30 triệu đồng. Còn chi phí lắp ban đầu cũng từ 200-300 triệu đồng. Ban đầu cứ nghĩ làm 100 cái/phút, nhưng thực tế chỉ đạt khoảng 30-40 cái/phút, giá mua một chiếc máy làm khẩu trang từ 3-15 tỉ đồng tùy loại”, ông Hải chia sẻ.

Theo thông tin từ một câu lạc bộ doanh nghiệp sản xuất thiết bị bảo hộ y tế TPHCM, Việt Nam còn ít doanh nghiệp có khả năng sản xuất khẩu trang y tế ở những mức độ tiêu chuẩn (level) cao. Khẩu trang được chia 3 dòng: level 1 đạt tiêu chuẩn về kháng khuẩn trên 95%, level 2 là 98%, level 3 trên 98% nhưng cần được xử lý trong bốn giờ bằng cách bơm khí sạch, hoặc xử lý bằng tia cực tím (UV). Ở level 1 đã có vài đơn vị làm được, tuy nhiên hiện Việt Nam vẫn đang đóng theo quy cách 10 cái, trong khi nhiều nước khác đóng riêng từng cái một. Level 3 hiện chưa nhiều doanh nghiệp làm được. Không chỉ vậy, hầu như ở Việt Nam chưa làm tốt khâu xử lý vải để tránh nhiễm nấm, giấy kháng khuẩn ngoài đạt 99,9 % trong khi hàng đang sử dụng là vải không dệt, hay bị xơ.

Nói về thị trường khó nhằn, ông Hải cho rằng thị trường Pháp khó nhất, rất nhiều doanh nghiệp bị trả lại hàng. Đối với thị trường Mỹ thì xin Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép không khó nhưng doanh nghiệp không xuất theo chính ngạch. Nhiều nhà sản xuất khẩu trang xuất vào thị trường Mỹ thông qua các đơn vị logictis theo dạng "dịch vụ trọn gói" chứ không tự làm thủ tục.

“Cách đây một tháng, Việt Nam chỉ mua loại giấy đạt 92-95% độ kháng khuẩn, trong khi đó, châu Âu thì đòi 95%. Các sản phẩm khẩu trang chủ yếu dùng nguồn giấy từ Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ nhưng cũng có không ít là hàng Trung Quốc núp bóng”, ông Hải nói.

Bị “cò” chặt đẹp khi xin cấp chứng nhận CE

Khẩu trang muốn xuất vào Liên minh châu Âu (EU) phải thử nghiệm đạt tiêu chuẩn EN 14683 hoặc EN 149 để được cấp phép hợp chuẩn (chứng nhận tiêu chuẩn CE). Một số doanh nghiệp ngoài ngành phải thuê dịch vụ làm và bị "chặt đẹp", thay vì chỉ mất vài chục triệu đồng thì phải trả đến 400-500 triệu đồng. Có doanh nghiệp nhận đơn hàng từ "cò", nhưng vì không hiểu rõ quy định nên đơn hàng bị trả lại, trong khi "cò" vẫn ẵm gọn tiền hoa hồng.

Đại diện một doanh nghiệp xin giấu tên chia sẻ, đa phần các nhà sản xuất khẩu trang thất bại do không có căn bản trước đó. Họ bỏ tiền mua máy móc sản xuất, làm ra sản phẩm mà không am hiểu về các thủ tục, tiêu chuẩn xuất khẩu khẩu trang.

Bà Phạm Thị Hoàng Oanh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Xúc tiến Thương mại Indochine Vina nhận định lạc quan hơn, hiện Việt Nam vẫn đang là đơn vị sản xuất và xuất khẩu khẩu trang đứng thứ ba khu vực, chỉ sau Đài Loan và Ấn Độ. Bà Oanh cho hay, để đủ điều kiện xuất sang các thị trường lớn, doanh nghiệp phải chứng minh nguyên liệu đầu vào và xuất xứ Việt Nam. Hiện Indochine Vina thông tin đang làm việc một đơn hàng của Unicef với số lượng 5.000 thùng/ngày trong ba tháng.

Theo TBKTSG Online

comment Bình luận