• Wednesday, Jun 03, 2020

Mateship - Một tinh thần, một sức mạnh của nước Úc

Mateship - Một tinh thần, một sức mạnh của nước Úc

Mateship là một thành ngữ văn hoá của Úc thể hiện sự bình đẳng, trung thành và tình bạn.

By Bella Panev
September 15 at 4:00 pm

Ở Úc có gì đặc biệt? Chắc chắn sẽ có rất nhiều người đã, đang và sẽ muốn tìm hiểu về đất nước nằm ở phía Nam bán cầu này. Ngoài việc Úc nằm trên một lục địa riêng biệt, thời tiết khí hậu ‘ngược’ với cả thế giới, Úc có những đặc sản rất riêng về cảnh quan, môi trường, hệ thực vật và động vật... Trong phạm vi bài viết này xin đề cập đến một khía cạnh nhỏ mà theo  tôi nó lại có một sức ảnh hưởng vô cùng to lớn, đó là ‘mateship’.

Mateship là một thành ngữ văn hoá của Úc thể hiện sự bình đẳng, trung thành và tình bạn. Qua nhà sử học Russel Ward, với tác phẩm “Truyền thuyết Úc”, từ năm 1958 khái niệm này đã được xem như là cốt lõi của người dân Úc. Theo tài liệu tạm dịch của Bộ Di Trú Úc: “Ở Úc, có một tinh thần là ‘mateship’. Nghĩa là chúng ta giúp đỡ và nhận sự giúp đỡ lẫn nhau khi cần thiết. ‘A mate’ thường là 1 người bạn, nhưng cũng có thể là một người hoàn toàn xa lạ. ‘A mate’ có thể chia sẻ bữa ăn với người hàng xóm già, lái xe chở một người bạn đến cuộc hẹn với bác sỹ hoặc thăm hỏi những người cô đơn...”. Như vậy, ‘mateship’ được hiểu như sự chia sẻ, hoặc đơn giản như sự đồng cảm với người khác. Khi ta sinh sống trong cùng đất nước mình, một người nào đó cần giúp đỡ, ý nghĩ đơn giản rằng ‘ngoài mình ra, sẽ còn rất nhiều người khác có thể sẽ giúp họ’. Nhưng khi chúng ta sống ở môi trường mới, khác về ngôn ngữ, văn hoá và cả nền tảng xã hội, sẽ phải mất nhiều thời gian và công sức để hoà nhập với nó. Mọi thứ đều mới mẻ và khó khăn hơn, lúc này, chỉ một sự chia sẻ nho nhỏ cũng có thể tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho chúng ta vượt qua giai đoạn “vạn sự khởi đầu nan” trên con đường kiếm tìm hạnh phúc nơi xứ người.

15

Đi vào chi tiết, chúng ta cùng bàn về ‘mateship’ trong cộng đồng người Việt ở Úc nói riêng. Vì nhận thức được những khó khăn bước đầu này, nên nhiều người Việt sang Úc sớm hơn thường lập những trang web cộng đồng, hoặc đơn giản như những hội nhóm trên Facebook để mọi người có thể chia sẻ mọi thông tin cần thiết và giúp đỡ lẫn nhau. Ví dụ như gia đình bạn mới sang Úc, sẽ có muôn vàn thông tin bạn muốn tìm hiểu về nhà ở, phương tiện đi lại, y tế, giáo dục, tìm việc làm, chợ Việt, tiếp cận các lợi ích từ cộng đồng, từ an sinh xã hội... cho đến kinh nghiệm về giải trí, du lịch, mua sắm... vân vân. Bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức, thậm chí tiền bạc khi có thông tin hữu ích được chia sẻ từ những người đi trước hoặc những người đã từng có kinh nghiệm về vấn đề này. Hay như đã có rất nhiều chị em phụ nữ bị bạo hành gia đình song vốn tiếng Anh còn hạn chế và chưa biết về sự hỗ trợ của cộng đồng, của chính phủ, họ đã phải chịu đựng sự bạo hành tinh thần và thể xác trong thời gian dài. Gần đây có câu chuyện đau lòng về một người phụ nữ Việt xấu số bị chồng đánh đập cho đến đến chết. Giá như cô ấy biết về tinh thần mateship và chia sẻ những khó khăn với những người khác, chắc chắn cô ấy đã không phải chết oan uổng như vậy.

Tiếp theo, nhìn vào cộng đồng người Úc, gọi thân mật là Aussie, ngoài việc họ thân thiện, bạn còn thấy rất nhiều người và các nhóm giúp đỡ người khác thông qua công việc cộng đồng tự nguyện. Thực tế là những ngày đầu bỡ ngỡ đặt chân lên đất Úc, tôi luôn nhớ quê hương, nhưng chính những nụ cười thân thiện, câu chào hỏi từ những người xa lạ cho tôi cảm giác được chào đón đến xứ này. Hơn nữa, chúng ta cũng có thể dễ dàng gặp những người tình nguyện viên làm trong phòng tranh, thư viện, trại dưỡng lão hoặc những người làm tình nguyện giúp trẻ em sang đường an toàn mỗi khi tới trường và tan trường... Tôi may mắn có cơ hội làm tình nguyện viên trong một thời gian tại phòng tranh ở bang Tây Úc. Những người tình nguyện chúng tôi ngoài việc giúp khách tham quan biết thêm các hoạt động định kỳ, các sự kiện sắp diễn ra, chúng tôi còn giúp họ đăng ký tham gia các sự kiện đó và cách thức đóng góp gây quỹ để phòng tranh có thêm các hoạt động ý nghĩa hơn nữa cho cộng đồng. Ngoài ra, vào thời gian nhất định ở từng khu vực, khi chính quyền địa phương hỗ trợ người dân gom và vận chuyển rác thải cồng kềnh đến địa điểm tập kết. Cũng là thời gian người Aussie ‘cho đi’ những đồ dùng, vật dụng vẫn còn giá trị sử dụng khi họ có đồ mới. Người điều kiện khó khăn hơn có thể đến lấy hoặc chủ nhà sẽ đóng góp cho các tổ chức từ thiện bán đi gây quỹ hỗ trợ cung cấp thức ăn miễn phí, lò sưởi miễn phí và hỗ trợ theo mùa cho trẻ em đến từ các gia đình có thu nhập thấp. Thời gian này, những người nhập cư mới chưa có điều kiện mua sắm đồ dùng, họ có thể đi ‘lượm lặt’ đủ mọi thứ cần thiết cho gia đình từ đồ trang bị cho phòng khách (bàn, ghế sofa, kệ tivi, máy sưởi...), phòng ngủ (giường, tủ, chăn ga gối nệm...), phòng bếp (bàn ghế ăn, trang thiết bị cho bếp và cả bát đĩa đồ nấu ăn...) đến đồ cho trẻ em (bàn học, đồ dùng học tập, đồ chơi, các đồ cần thiết cho em bé...)... vân vân.

Sau cùng, ở góc độ toàn xã hội, ‘mateship’ cũng thể hiện rất rõ qua việc chính phủ hỗ trợ người dân có nhu cầu thông qua an sinh xã hội và các dịch vụ khác. Ví dụ cụ thể về sự hỗ trợ của cộng đồng. Khi sinh cháu thứ hai trên đất Úc, mọi kinh nghiệm truyền miệng về việc chăm sóc em bé và bà mẹ sau sinh hầu như tôi không thực hiện được. Phần vì ngoài chồng ra tôi không có người thân hay bạn bè bên cạnh giúp đỡ, phần khác về chế độ dinh dưỡng của người Việt tôi khó thực hiện vì chợ bán đồ ăn Việt rất xa. Tôi đành phải hoàn toàn ‘phó mặc’ vào sự giúp đỡ của y tá cộng đồng và nhân viên xã hội. Họ đến định kỳ theo các mốc thời gian quan trọng để cân đo cân nặng, chiều dài em bé, tư vấn dinh dưỡng, cách chăm sóc, nghỉ ngơi cho mẹ, bé, nhắc nhở khi đến ngày tiêm vắc xin định kỳ và đặc biệt họ lắng nghe, động viên, chia sẻ, giúp đỡ khi cần để giúp các bà mẹ không bị chứng trầm cảm sau sinh. Ngoài ra, nhân viên xã hội sẽ giúp bạn tiếp cận với các tổ chức, tham gia hội nhóm cộng đồng để bạn hoà nhập với môi trường, vượt qua những giai đoạn khó khăn và có một cuộc sống tinh thần khỏe mạnh.

Về y tế, khi gặp vấn đề về sức khỏe, bạn sẽ nhận được sự quan tâm, chăm sóc tận tình từ đội ngũ y tá, bác sỹ của các trung tâm y tế và bệnh viện. Cụ thể những lần sinh con, tôi cảm giác như mình đang được ‘nghỉ dưỡng’ trong bệnh viện vậy. Ngoài việc một mình một phòng có vệ sinh riêng với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y tá bác sỹ liên tục thăm hỏi, ghi chép và chuyện trò để đưa ra phương án tốt nhất cho bà mẹ được nghỉ ngơi đầy đủ, nhanh hồi phục và sớm có sữa về cho bé. Họ cân đo em bé hàng ngày, thường xuyên kiểm tra các chỉ số để đảm bảo bé phát triển tốt, hơn nữa vào buổi đêm họ còn chăm sóc em bé giúp cho các bà mẹ được ngủ đủ giấc.

Về giáo dục, vì tiếng Anh là ngôn ngữ chính, đối với những gia đình mới nhập cư, tuỳ theo chính quyền bang, mỗi bang sẽ có chương trình hỗ trợ các em học sinh phát triển khả năng tiếng Anh khác nhau, nhằm giúp các em sớm hoà nhập với môi trường mới. Bạn cũng có thể được hỗ trợ học tiếng Anh miễn phí 510 giờ dành cho di dân mới.

Ngoài ra chính phủ còn hỗ trợ những gia đình có thu nhập thấp, những người mới bị mất việc làm, những bà mẹ đơn thân nuôi con một mình và những người già neo đơn... một khoản trợ cấp thông qua hệ thống tên là Centrelink. Bạn cũng có thể tiếp cận hệ thống trợ cấp của chính phủ nếu bạn hội tụ đủ điều kiện.

Như vậy mateship rõ ràng có ý nghĩa và sự lan tỏa rộng lớn phải không? ‘Thực thi’ mateship khi chia sẻ và giúp đỡ người khác sẽ giúp bạn giảm các triệu chứng trầm cảm, tăng cảm giác hạnh phúc cũng như giá trị bản thân. Cao hơn, tinh thần mateship tạo sức mạnh cộng đồng thông qua kết nối, giúp mọi người trở nên thân thiện, gần gũi và gắn kết hơn. Và cuối cùng là vì người dân luôn giữ mateship là tinh thần cốt lõi nên Úc trở thành cái tên được yêu mến, một địa chỉ đáng tin cậy và một đất nước ‘tiến bước hùng cường’.

comment Bình luận